Η RAYE μιλά για τη μουσική διαδρομή της, την ανεξαρτησία που κέρδισε με κόπο και το πώς είναι να σε αποκαλούν «διάδοχο» μιας από τις σημαντικότερες φωνές του 21ου αιώνα.

Στον λαμπερό και συχνά αμείλικτο κόσμο της σύγχρονης pop βιομηχανίας, ελάχιστες ιστορίες εξιλέωσης είναι τόσο ηχηρές όσο αυτή της RAYE. Μετά από χρόνια καλλιτεχνικού εγκλωβισμού σε συμβόλαια που περιόριζαν το όραμά της, η νεαρή τραγουδοποιός από το Λονδίνο κατάφερε όχι μόνο να απελευθερωθεί, αλλά και να αναδειχθεί στην απόλυτη πρωταγωνίστρια της βρετανικής μουσικής.

Ωστόσο, μαζί με την τεράστια επιτυχία και την αποθέωση από κοινό και κριτικούς, ήρθε και μία σύγκριση που την ακολουθεί σε κάθε της βήμα, μία σύγκριση που η ίδια περιγράφει ως «έντονη» και «βαριά»: αυτή με την αξεπέραστη Amy Winehouse.

Η RAYE, η οποία έγραψε ιστορία στα BRIT Awards του 2024 κερδίζοντας έξι βραβεία σε μία μόνο βραδιά –ανάμεσά τους αυτά για τον Καλλιτέχνη της Χρονιάς, το Άλμπουμ της Χρονιάς για το «My 21st Century Blues» και το Τραγούδι της Χρονιάς για το «Escapism»–, βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο μιας συζήτησης που αφορά την αυθεντικότητα και την κληρονομιά της βρετανικής soul.

Οι θαυμαστές και οι δημοσιογράφοι βλέπουν στο πρόσωπό της, στη βραχνή, γεμάτη συναίσθημα φωνή της και στις jazz επιρροές της, την πνευματική διάδοχο της Amy Winehouse. Για την ίδια τη RAYE, αυτή η σύνδεση είναι ένα δίκοπο μαχαίρι, μία τιμή που προκαλεί δέος αλλά και μία πίεση που μερικές φορές μοιάζει ασήκωτη.

Σε πρόσφατες δηλώσεις της, η RAYE αναφέρθηκε με ειλικρίνεια σε αυτό το φαινόμενο, τονίζοντας πόσο βαθιά επηρεασμένη είναι από το έργο της Amy Winehouse, αλλά και πόσο προσέχει να μην φανεί ότι προσπαθεί να την αντιγράψει.

«Είναι κάτι εξαιρετικά έντονο. Η Amy Winehouse είναι για εμένα ένα ίνδαλμα, μία καλλιτέχνιδα που άλλαξε τον ρου της μουσικής ιστορίας με την ειλικρίνεια και το θάρρος της. Το να τοποθετείται το όνομά μου στην ίδια πρόταση με το δικό της είναι κάτι που με ξεπερνά», εξομολογήθηκε η τραγουδίστρια, δείχνοντας μία σεμνότητα που σπανίζει στα επίπεδα της δικής της δημοτικότητας.

Η σύγκριση δεν είναι τυχαία. Όπως η Amy Winehouse, έτσι και η RAYE μεγάλωσε απορροφώντας τους ήχους της jazz και των blues, στοιχεία που διοχετεύει με μαεστρία στη σύγχρονη pop. Η ικανότητά της να μετατρέπει τον προσωπικό πόνο, τις εξαρτήσεις και τις απογοητεύσεις σε στίχους που δονούνται από αλήθεια, θυμίζει έντονα τη στιχουργική δεινότητα της Amy.

Η RAYE όμως επισημαίνει ότι οι διαδρομές τους, αν και συγγενικές στην αισθητική, έχουν διαφορετικές αφετηρίες. «Όταν ακούς την Amy, ακούς την ψυχή της να φλέγεται. Εγώ προσπαθώ να βρω τη δική μου φωνή μέσα από τα δικά μου σκοτάδια. Είναι τρομακτικό να σε συγκρίνουν με την τελειότητα», συμπλήρωσε η RAYE.

Η πορεία της RAYE προς την κορυφή δεν ήταν στρωμένη με ροδοπέταλα. Για επτά ολόκληρα χρόνια, βρισκόταν «αιχμάλωτη» σε μία μεγάλη δισκογραφική εταιρεία που αρνούνταν να κυκλοφορήσει το προσωπικό της άλμπουμ, αναγκάζοντάς την να γράφει επιτυχίες για άλλους καλλιτέχνες, ενώ η ίδια παρέμενε στη σκιά.

Η στιγμή που αποφάσισε να μιλήσει δημόσια για την απογοήτευσή της στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ήταν η αρχή της επανάστασής της. Έγινε ανεξάρτητη καλλιτέχνις, πήρε τον έλεγχο της καριέρας της και το αποτέλεσμα ήταν το «My 21st Century Blues», ένας δίσκος που αποτελεί μανιφέστο καλλιτεχνικής ελευθερίας.

Αυτή η ανεξαρτησία είναι που την κάνει να ξεχωρίζει σήμερα. Στο Λονδίνο, μία πόλη που πάντα γεννούσε μουσικά επαναστάτες, η RAYE θεωρείται η φωνή μιας γενιάς που αρνείται να μπει σε καλούπια.

Η επιτυχία της στα BRIT Awards ήταν μία δικαίωση όχι μόνο για την ίδια, αλλά για κάθε δημιουργό που παλεύει ενάντια στους μηχανισμούς της βιομηχανίας. Όταν παρέλαβε το βραβείο για το Άλμπουμ της Χρονιάς, δακρυσμένη και έχοντας στο πλευρό της τη γιαγιά της, το κοινό είδε μία γυναίκα που δεν φοβάται να τσαλακωθεί, ακριβώς όπως έκανε και η Amy Winehouse στις πιο εμβληματικές της στιγμές.

Πολλοί αναλυτές επισημαίνουν ότι η RAYE φέρνει πίσω στη μουσική το «ανθρώπινο στοιχείο» σε μία εποχή που κυριαρχείται από τους αλγόριθμους του TikTok. Η μουσική της έχει σώμα, έχει πνευστά, έχει λάθη και πάθος.

«Δεν θέλω να είμαι το επόμενο οτιδήποτε. Θέλω να είμαι η πρώτη RAYE», έχει δηλώσει στο παρελθόν, θέτοντας τα όρια της δικής της ταυτότητας.

Παρόλα αυτά, αποδέχεται ότι οι συγκρίσεις είναι αναπόφευκτες όταν μοιράζεσαι το ίδιο μουσικό DNA με θρύλους. «Η Amy άνοιξε πόρτες για εμάς τις γυναίκες στη Μεγάλη Βρετανία που πριν ήταν ερμητικά κλειστές. Μας επέτρεψε να είμαστε ακατάστατες, να είμαστε θυμωμένες, να είμαστε ο εαυτός μας».

Η RAYE συνεχίζει να εξελίσσεται, με τις ζωντανές της εμφανίσεις να γίνονται αντικείμενο συζήτησης για τη θεατρικότητα και τη φωνητική τους ακρίβεια. Είτε ερμηνεύει το «Worth It» με μία ολόκληρη ορχήστρα, είτε το «Ice Cream Man», ένα τραγούδι για τη σεξουαλική κακοποίηση που καθηλώνει το κοινό, η παρουσία της είναι επιβλητική.

Είναι μία καλλιτέχνις που δεν φοβάται τη σύγκριση, γιατί ξέρει ότι η δική της ιστορία είναι ακόμα υπό διαμόρφωση. Το βάρος της κληρονομιάς της Amy Winehouse μπορεί να είναι έντονο, αλλά η RAYE μοιάζει να έχει τους ώμους για να το σηκώσει, μετατρέποντάς το σε έμπνευση και όχι σε τροχοπέδη.

Κοιτάζοντας προς το μέλλον, η RAYE φαίνεται έτοιμη να κατακτήσει και την άλλη πλευρά του Ατλαντικού, έχοντας ήδη κερδίσει τον σεβασμό μεγάλων ονομάτων της παγκόσμιας σκηνής.

Η πορεία της είναι ένα μάθημα υπομονής και πίστης στο καλλιτεχνικό ένστικτο. Αν η Amy Winehouse ήταν η τραγική ηρωίδα μιας άλλης εποχής, η RAYE είναι η επιζήσασα του σήμερα, μία γυναίκα που πήρε τα σπασμένα κομμάτια της καριέρας της και έφτιαξε ένα μωσαϊκό που λάμπει πιο δυνατά από κάθε τεχνητό φως της δημοσιότητας.

Και αν το Λονδίνο ψάχνει τη νέα του βασίλισσα, η RAYE έχει ήδη τοποθετήσει το στέμμα στο κεφάλι της, με τους δικούς της όρους.